Yapay zekâ danışmanlığı için fiyat araştırırken ilk karşınıza çıkan güçlük, aynı isimle çok farklı çalışmaların sunulmasıdır. Bir günlük keşif atölyesi de çok departmanlı dönüşüm çalışması da “AI danışmanlığı” başlığıyla anlatılabilir. Bu yüzden tek bir fiyat aralığı, kapsam bilinmeden fazla şey söylemez.
Kısa cevap: Yapay zekâ danışmanlığı fiyatı; incelenecek iş süreçlerine, veri hazırlığına, teknik uygulama ihtiyacına, teslimatlara ve destek süresine göre belirlenir. Danışmanlık bedeli ile model kullanımı, lisans, geliştirme ve işletim giderlerini ayrı değerlendirmek gerekir.
New Academy, yapay zekâ danışmanlığı çalışmalarında kapsam görüşmesinden sonra kuruma özel teklif hazırlar. Bu yazıda piyasa ortalamasıymış gibi doğrulanmamış TL tutarları vermek yerine, teklifin hangi sorulara cevap vermesi gerektiğini açıklıyoruz.
Fiyatı belirleyen ilk unsur: Hangi karar alınacak?
“Yapay zekâ için nereden başlamalıyız?” sorusu ile “mevcut pilotu kurum sistemlerine nasıl bağlarız?” sorusunun maliyeti aynı değildir. İlkinde görüşmeler, mevcut durum incelemesi ve fırsat sıralaması öne çıkar. İkincisinde yetki modeli, entegrasyon, test, izleme ve işletim koşulları gerekir.
Bu nedenle teklif talebinde araç adı yerine karar ihtiyacını yazın. Örneğin “ChatGPT danışmanlığı istiyoruz” cümlesini, “satın alma tekliflerini karşılaştırırken uzmanların hangi adımlarını destekleyebiliriz?” şeklinde açmak, gereksiz kapsamı azaltabilir. Uygun başlangıç, süreç iyileştirme ve otomasyon analizi olabilir; yeni yazılım geliştirmek şart değildir.
Bütçeyi altı ayrı kalemde düşünün
1. Keşif ve mevcut durum çalışması
Kaç departmanla görüşülecek? Kaç süreç incelenecek? Mevcut belgeler düzenli mi? Yönetici görüşmeleriyle çalışan gözlemleri aynı kapsamda mı? Bunlar hazırlık ve analiz emeğini belirler. Birden fazla lokasyon veya farklı süreç sahibi varsa koordinasyon yükü de değişir.
2. Veri ve içerik hazırlığı
Belgelerin taranması, eski sürümlerin ayıklanması, tabloların ortak biçime getirilmesi ve erişim sınıflarının belirlenmesi bazen model çalışmasından daha fazla zaman alır. Bu işin kurum tarafından mı, hizmet sağlayıcı tarafından mı yapılacağı yazılmadığında bütçe sonradan genişler. Verinin kullanılabilir olduğunu varsayarak verilen teklif ile veri incelemesi sonrası verilen teklif aynı belirsizliği taşımaz.
3. Prototip veya PoC
Pilotun amacı belirli bir varsayımı sınamaktır. Kullanıcı sayısı, örnek veri kapsamı, değerlendirilecek hata türleri ve raporlanacak ölçütler net olmalı. Görsel bir demo ile temsil edici örnekler üzerinde test edilmiş bir prototip farklı teslimatlardır. PoC ve uygulama danışmanlığı görüşmesinde, geliştirmenin dahil olup olmadığı ayrıca belirtilmelidir.
4. Entegrasyon ve erişim
Bir dosyayı elle yükleyerek çalışmak ile aynı bilgiyi kurumun doküman sisteminden yetki denetimiyle almak farklı işlerdir. Kimlik doğrulama, kayıt tutma, veri aktarımı ve hata durumunda geri dönüş tasarımı maliyeti etkiler. Kullanılan kurumsal sistemin API imkânları ve erişim izinleri bilinmeden entegrasyonun kolay olduğu varsayılmamalı.
5. Araç, model ve barındırma giderleri
Abonelik, API tüketimi, depolama ve izleme araçları danışmanlık ücretinin dışında olabilir. Sağlayıcı fiyatları ve plan koşulları değişebildiğinden teklif tarihinde güncel belgeler üzerinden hesap yapılmalı. Sabit kullanıcı lisansı ile kullanıma bağlı model bedelini ayrı satırlarda görmek, büyüme halinde maliyetin nasıl değişeceğini anlamayı kolaylaştırır.
6. Devir, bakım ve takip
Dokümantasyonun teslimi, kurum ekibinin eğitilmesi, ilk kullanım sorunlarının giderilmesi ve sonraki değişiklikler aynı şey değildir. Destek dönemi, yanıt verme kapsamı ve yeni geliştirme sayılan talepler açık olmalı. Aksi halde ilk teklif ucuz görünürken devam eden küçük işler bütçeyi belirsiz hale getirir.
Sabit kapsam mı, aşamalı çalışma mı?
İşin sınırları belliyse teslimat bazlı sabit kapsam anlaşılması kolay bir seçenektir. Ancak veri kalitesi veya entegrasyon imkânı bilinmiyorsa önce ücretli bir keşif, sonra ayrı bir pilot teklifi daha sağlıklı olabilir. Bu yaklaşımın amacı bütçeyi parçalara saklamak değil, bilinmeyenleri açığa çıkardıkça yatırım kararını yenilemektir.
Her aşama sonunda devam, revizyon veya durdurma kararı verilebilmeli. Kurumun belirli bir sağlayıcıyla devam etme zorunluluğu varsa bunun teknik veya sözleşmesel sebebi anlaşılmalı. Danışmanlık şirketi seçim rehberindeki devir ve bağımsızlık soruları burada önem kazanır.
Düşük bedel her zaman düşük toplam maliyet değildir
Kurgusal bir örnek düşünelim: İki teklif de müşteri destek talepleri için yanıt asistanı öneriyor. Birinde yalnızca ilk yapılandırma var. Diğerinde test örnekleri, uzman değerlendirmesi ve devir dosyası da bulunuyor. İlk teklif daha düşük olabilir, fakat eksik işleri içeride tamamlamak için çalışan zamanı gerekecektir.
Karşılaştırmayı şu çerçevede yapın: dış hizmet bedeli + araç ve kullanım giderleri + kurum içi hazırlık ve kontrol emeği + işletim ve değişiklik maliyeti. Bu bir kazanç garantisi veya muhasebe standardı değil, gözden kaçan kalemleri hatırlatan planlama çerçevesidir.
Verimlilik hesabında düzeltme süresini unutmayın
Bir yanıtın saniyeler içinde üretilmesi, işin o kadar sürede tamamlandığı anlamına gelmez. Kaynak kontrolü, hatalı bölümleri düzeltme ve nihai onay da iş süresine dahildir. Mevcut yöntemle geçen süreyi, yapay zekâ destekli toplam çalışma süresiyle karşılaştırın. İş yükünün tamamı aynı tipte olmadığı için kolay örnekler üzerinden genelleme yapmayın.
Henüz başlangıç ölçümü yoksa kesin yatırım getirisi vaadi istemek yerine, pilotta hangi verinin toplanacağını belirleyin. Bazı projelerde en değerli sonuç hız değil, riskli bir işi otomatikleştirmeme kararı olabilir.
Teklif istemeden önce hazırlayabileceğiniz kısa not
- Desteklemek istediğiniz tek bir iş akışı ve mevcut sorun.
- Süreci kullanan ekipler ve tahmini kullanım hacmi.
- Verinin nerede bulunduğu ve erişim kısıtları.
- Beklenen çıktı: analiz, yol haritası, prototip veya entegrasyon.
- Kurum içindeki süreç sahibi ve teknik muhatap.
- Zorunlu takvim, bütçe sınırı ve kapsam dışında kalacak işler.
Bilmediğiniz noktaları boş bırakmak yerine “keşifte belirlenecek” diye işaretleyin. Böylece danışman varsayımını görünür yazar. Teslim edilecek dosyaların içeriğini de proje teslimatları rehberiyle kontrol edebilirsiniz.
New Academy'den teklif almak için iletişim sayfasında iş probleminizi ve hedefinizi paylaşmanız yeterli. İlk amaç, kuruma uygun yapay zekâ danışmanlığı kapsamını belirlemek; fiyatı o kapsamla birlikte anlamlı hale getirmektir.